«Πώς να σωπάσω»: Ο πόνος που δεν αντέχεται, τραγουδιέται

Η μουσικοθεατρική παράσταση που λόγω καραντίνας δεν πρόλαβε να παρουσιαστεί τον περσινό χειμώνα, βγαίνει ελεύθερη πια στη σκηνή του θεάτρου Τζένη Καρέζη, μετά τη βόλτα της στα θερινά θέατρα της χώρας.

«Πώς να σωπάσω»: Ο πόνος που δεν αντέχεται, τραγουδιέται

«Επιτέλους βλέπουμε το θέατρο πάλι όπως το ξέρουμε», ήταν το πρώτο πράγμα που άρθρωσε ο θρυλικός Κώστας Καζάκος κατά την είσοδο του στη σκηνή του θεάτρου Τζένη Καρέζη, αποσπώντας ένα ζεστό χειροκρότημα υποδοχής. Αυτό που δεν πρέπει να παραγνωριστεί αναφορικά με την μουσικοθεατρική παράσταση «Πώς να σωπάσω» είναι το πόσο μεγάλη τιμή είναι να βλέπεις τον Κώστα Καζάκο στο ένα μέτρο μπροστά από εσένα. Έχει διεκδικήσει για τον εαυτό του μια θέση ακριβή, τόσο ως σεβαστός καλλιτέχνης όσο και ως δυναμική, πολιτικοποιημένη παρουσία στην πραγματικότητά μας. Γενναιόδωρος με τους νεότερους καλλιτέχνες του θιάσου, με μια παιδική ανυπομονησία κι ένα κατοχυρωμένο δραματουργικό οπλοστάσιο, ο Καζάκος φαίνεται να έχει ασκηθεί σκληρά σε ένα και μοναδικό ρόλο: του ανθρώπου που ποτέ του δεν κοιμήθηκε.

Η παράσταση «Πώς να σωπάσω» είναι ένα ιδιαίτερο θέαμα. Ενώ συνταιριάζει τη μουσική με το λόγο, δύσκολα θα χαρακτηριζόταν ως μιούζικαλ, καθώς τα τραγούδια που ακούει ο θεατής δεν είναι πρωτότυπα - γραμμένα, δηλαδή, αποκλειστικά για το έργο - αλλά και επειδή τα κείμενα δεν είναι εξ ολοκλήρου διαλογικά, παρά αποδίδονται σαν σε αφήγηση, μέσα από την άμεση, δηλαδή, απεύθυνση προς το κοινό προκειμένου να ειπωθεί η ιστορία και να δοθούν στον θεατή πληροφορίες. Γι’ αυτό το λόγο η παράσταση μπορεί να ιδωθεί καθ' υπερβολήν ως ένα ιδιότυπο τζουκ μποξ μιούζικαλ, αφού η μουσική που παρουσιάζεται αφορά σε γνωστά, δημοφιλή τραγούδια και όχι πρωτότυπες δημιουργίες. Το επίθετο «μουσικοθεατρική», πάντως, είναι κατατοπιστικό ως προς το τι επιφυλάσσει.

Δεν πρόκειται για ένα ιστορικό έργο, παρά μάλλον για ένα συναισθηματικά φορτισμένο, αφηγηματικό θέαμα για τον λαό μας. Η θεματική των πρωτότυπων κειμένων που έγραψε η Τζένη Κόλλια σχετίζεται με τους πολέμους, που από τα αρχαία χρόνια ήσαν ασταμάτητοι για το λαό μας, με αποτέλεσμα η πείνα κι ο ξεριζωμός να κάνουν διαρκώς την εμφάνισή τους, να φτερουγίζουν πάνω από όλη την ιστορία μας. Οι λαοί μέσα από τις επιλογές που κάνουν συγγράφουν την καθημερινή τους ιστορία. Τη δυστυχία και τον ανείπωτο πόνο, όμως, τα καταγράφει και τα διαιωνίζει μόνο η τέχνη. Γιατί ο πόνος που δεν αντέχεται, τραγουδιέται.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κώστας Καζάκος, με τη διάθεση ενός σοφού γέροντα που μαζεύει τα εγγόνια του γύρω από το τζάκι, για να τους πει ένα παραμύθι, μεταφέρει τους θεατές πίσω στις σημαντικές στιγμές που σημάδεψαν την ιστορία του τόπου. Απ’ τους πολέμους της αρχαιότητας και τον μεταπολεμικό νόστο του Ομήρου, στην Επανάσταση του 1821, μετά στη Μικρασιατική Καταστροφή, στον Εμφύλιο κι έπειτα στους πολέμους της σημερινής εποχής. Μια περιοδολόγηση στα μεγάλα γεγονότα, γιατί η ιστορική μας μνήμη πρέπει να είναι πάντα ζωντανή και γρηγορούσα, ώστε να δίνει τη σωστή κατεύθυνση στις ενέργειες και στις συμπεριφορές μας, στο παρόν και στο μέλλον, για να μην επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη.

Κι ανάμεσα στις αφηγήσεις, τραγούδια από διαφορετικές εποχές και τόπους, τραγούδια της παράδοσης και τραγούδια μεγάλων μας συνθετών, όπως ο Μαρκόπουλος, ο Λοΐζος, ο Θεοδωράκης, ο Τσιτσάνης, ο Βαμβακάρης. Το σκηνικό παραπέμπει στην πλώρη ενός πλοίου, ενώ και οι θαλασσινοί ήχοι πριν απ’ το ξεκίνημα της παράστασης δίνουν την εντύπωση ενός ταξιδιού, χωρίς να διευκρινίζεται αν πρόκειται για ταξίδι επαναπατρισμού ή ταξίδι εξαιτίας ενός διωγμού. Είναι οπωσδήποτε ένα ταξίδι μνήμης. Στη σκηνή βρίσκονται ο Χρήστος Θηβαίος, η Ανδριάνα Μπάμπαλη, η Βιολέτα Ίκαρη και ο Κώστας Τριανταφυλλίδης, ενώ τους συνοδεύει ζωντανά ορχήστρα υπό τη διεύθυνση του Γιάννη Παπαζαχαριάκη.

Ο Χρήστος Θηβαίος, χωρίς να αποτινάσσει το ροκ, ωμό στιλ που διακρίνει τις εμφανίσεις του, κάνει την είσοδό του με το «Η Μπαλάντα του κυρ-Μέντιου», ενώ τον σιγοντάρουν στα ρεφρέν και οι υπόλοιποι. Η αρχή αυτή προμηνύει μια πνευματική έξαρση, αφού οι αναφορές στα τεκταινόμενα της χώρας και στους κομβικούς σταθμούς της ιστορίας είναι απόλυτα εύστοχες. Στη συνέχεια θα ακουστούν με τη φωνή του τα «Αχ Ελλάδα, «Μικρή πατρίδα», «Προσφυγάκι (Είμαι ένα Δερβισάκι)», «Άννα μην κλαις» και το ομότιτλο της παράστασης «Πώς να σωπάσω», του Νίκου Ξυλούρη.

Με την χαρακτηριστική φωνή της, αυτή την ιδιαίτερη χροιά που μπορείς να την ξεχωρίσεις ανάμεσα σε δεκάδες, η Ανδριάνα Μπάμπαλη κλήθηκε να ερμηνεύσει τo «Μιλώ για τα παιδιά μου», του Γιάννη Μαρκόπουλου, το «Το γράμμα», που τραγούδησε η Χάρις Αλεξίου, τη «Φάτα Μοργκάνα», έτσι όπως τη μελοποίησε η κυρία Μαρίζα Κωχ, το «Ήτανε μια φορά», του Ξυλούρη, το «Καίγομαι και σιγολιώνω» και το «Δε λες κουβέντα», ενώ μαζί με το Χρήστο Θηβαίο ερμήνευσαν από κοινού το «Σαν απόκληρος γυρίζω», του Τσιτσάνη και το «Τα ματόκλαδά σου λάμπουν», του Μάρκου Βαμβακάρη.

To όπλο της Βιολέτας Ίκαρη είναι οι συναισθηματικές ερμηνείες. Βαθιά φωνή που αντηχεί με άνεση, με εκφραστικό βιμπράτο και εμφανείς βυζαντινές επιρροές, που μαζί με την εξαιρετική εκφορά του λόγου τη βοήθησαν να σταθεί επάξια στα τραγούδια που της δόθηκαν, όπως το «Σαν τον μετανάστη», το «Σταυρός του νότου» του Θάνου Μικρούτσικου, που τραγούδησε έξοχα, το «Άντρα μου πάει», το θρυλικό τραγούδι του Φράνκο Κορλιανότων για τον γκρεκάνικο πολιτισμό, αλλά και τα «Τζιβαέρι» και «Ελισσώ».

Τον Κώστα Τριανταφυλλίδη τον γνώρισα, όπως ίσως οι περισσότεροι, μέσα από την ερμηνεία του στο τραγούδι «Όνειρο απατηλό», για την ταινία «Ευτυχία». Ένας λαϊκός τραγουδιστής με αυθεντικότητα και πολύ ευγενική παρουσία επί σκηνής. Στιβαρός και ακίνητος, αφήνοντας μόνο τις φωνητικές του χορδές να πάλλονται, είναι η έκπληξη της παράστασης. «Οι Φάμπρικες», «Εδώ το φως», «Όμορφη και παράξενη πατρίδα», «Ερωτικό (Με μια πιρόγα)», «Της ξενιτιάς (Φεγγάρι μάγια μου 'κανες)», «Έχω ένα καφενέ», είναι τα μεγάλα τραγούδια τα οποία υποστήριξε με αριστοτεχνικές τζαλκάντζες και διάχυτο συναισθηματισμό. Η τελευταία, στεντόρεια ερμηνεία του στο «Ο φασισμός», κάτι περισσότερο από τρομακτική.

Από κοινού ερμήνευσαν το «Φίλοι κι αδέρφια», αλλά και το «Τίποτα δεν πάει χαμένο». Μπορεί στα λιγοστά σημεία διαλόγου οι τραγουδιστές να μην εντυπωσίασαν ιδιαίτερα και να φάνηκαν αρκετά στομφώδεις, όμως το χειροκρότημα που απέσπασαν στο τέλος διήρκησε τουλάχιστον δύο λεπτά, χωρίς καθόλου να μειωθεί η έντασή του. Άλλωστε τον πρώτο λόγο έχουν τα τραγούδια. Μια παράσταση που εκπλήρωσε τις προσδοκίες, συνοδευμένη από μία μπάντα που νιώθει ολοφάνερα οικεία με το κοινό της. Αν σκεφτεί κανείς πως εξαιτίας των όσων βιώνουμε καθημερινά η φόρτιση του καθενός είναι ήδη μεγάλη, μετά το τέλος οι θεατές αποχωρούν με γλυκόπικρα συναισθήματα. Η ατμόσφαιρά της συγκίνησε και τους ζέστανε όλους, φέρνοντάς τους κοντά κι αφήνοντας ίσως εσκεμμένα να εννοηθούν υποσχέσεις για επαναλαμβανόμενα ραντεβού.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ:

«Πώς να σωπάσω», μια πρωτότυπη μουσικοθεατρική παράσταση με τους Χρήστο Θηβαίο, Ανδριάνα Μπάμπαλη, Βιολέτα Ίκαρη, Κώστα Τριανταφυλλίδη. Αφηγητής ο Κώστας Καζάκος.

Παίζουν οι μουσικοί:

Πιάνο : Θανάσης Βήχος

Μπουζούκι : Μάκης Πελέκας

Μπάσο: Μίμης Ντούτσουλης

Βιολί: Ανδρέας Τράπαλης

Ακορντεόν: Τάσος Αθανασιάς

Κιθάρα: Γιάννης Παπαζαχαριάκης


Κείμενα, σκηνοθεσία: Τζένη Κόλλια

Ενδυματολογική και σκηνική επιμέλεια: Βασιλική Σύρμα

Φωτισμοί: Στέβη Κουτσοθανάση

Φωτογραφίες: Κωνσταντίνος Μπεζάνης

Ήχος:  Θοδωρής Μιχαλος

Μουσική επιμέλεια, διεύθυνση ορχήστρας: Γιάννης Παπαζαχαριάκης

Παραστάσεις: Κάθε Κυριακή στις 19.00 και κάθε Δευτέρα στις 21.00

Προπώληση στο Viva.gr και στο ταμείο του θεάτρου

Θέατρο Τζένη Καρέζη

Ακαδημίας 3, Αθήνα

Τηλέφωνο:2103636144

Ακολουθήστε το 20/20 Magazine στο Google News, στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
ΠΡΟΒΟΛΗ
ΠΡΟΒΟΛΗ
ΠΡΟΒΟΛΗ
ΠΡΟΒΟΛΗ