Αμερικανός πολιτικός αναλυτής: «Η Δύση ευθύνεται για τον πόλεμο στην Ουκρανία»

Ο Τζον Μερσχάιμερ, είναι ένας από τους πιο επιδραστικούς πολιτικούς αναλυτές των ΗΠΑ. Οπαδός της ρεαλιστικής σχολής, ο πολυγραφότατος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, έχει κατά καιρούς επικρίνει σκληρά, αλλά δίκαια, την Εξωτερική Πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών.

Αμερικανός πολιτικός αναλυτής: «Η Δύση ευθύνεται για τον πόλεμο στην Ουκρανία»

Σε άρθρο του στον ECONOMIST, όπως και σε πρόσφατη συνέντευξή του στο New Yorker, o Τζον Μερσχάιμερ, ισχυρίζεται πως για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ευθύνεται κυρίως η Δύση και η επεκτατική εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.


Ανάλυση: Βολοντίμιρ Ζελένσκι - Τι μαρτυρά η γλώσσα του σώματος του


Διαβάστε παρακάτω το άρθρο του διεθνούς φήμης αναλυτή, στον ECONOMIST:

Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι η πιο επικίνδυνη διεθνής σύγκρουση από την κρίση των της Κούβας το 1962.

Η κατανόηση των βαθύτερων αιτιών της είναι απαραίτητη εάν θέλουμε να την αποτρέψουμε από το να επιδεινωθεί και να βρούμε έναν τρόπο να τελειώσει σύντομα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν ξεκίνησε τον πόλεμο και είναι υπεύθυνος για το πώς διεξάγεται.

Αλλά γιατί το έκανε είναι άλλο θέμα.

Η κυρίαρχη άποψη στη Δύση είναι ότι είναι ένας παρανοϊκός, επιθετικός εισβολέας που θέλει να δημιουργήσει μια μεγαλύτερη Ρωσία στο καλούπι της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, μόνο αυτός φέρει την πλήρη ευθύνη για την κρίση στην Ουκρανία.

Αλλά αυτό το αφήγημα είναι λάθος.

Η Δύση, και ιδιαίτερα η Αμερική, είναι η κύρια υπεύθυνη για την κρίση, η οποία δεν ξεκίνησε τώρα, αλλά τον Φεβρουάριο του 2014. Τώρα έχει μετατραπεί σε πόλεμο που όχι μόνο απειλεί να καταστρέψει την Ουκρανία, αλλά δυνητικά μπορεί να κλιμακωθεί σε πυρηνικό πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.

Το πρόβλημα για την Ουκρανία ξεκίνησε στην πραγματικότητα στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι τον Απρίλιο του 2008, όταν η κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους ώθησε τη συμμαχία να ανακοινώσει ότι η Ουκρανία και η Γεωργία «θα γίνουν μέλη της συμμαχίας».

Οι Ρώσοι απάντησαν τότε άμεσα και οργισμένα, χαρακτηρίζοντας αυτή την απόφαση ως «υπαρξιακή απειλή» για τη Ρωσία και δεσμεύτηκαν να την αποτρέψουν.


Ουκρανία: Μήπως να μιλήσουμε και για τον πολυεθνικό ελέφαντα στο δωμάτιο;


Σύμφωνα με έναν έγκριτο Ρώσο δημοσιογράφο, ο κ. Πούτιν «εξοργίστηκε» και προειδοποίησε ότι «αν η Ουκρανία ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, θα το κάνει χωρίς την Κριμαία και τις ανατολικές περιοχές και θα καταρρεύσει».

Ωστόσο, η Αμερική αγνόησε την κόκκινη γραμμή της Μόσχας και προσπάθησε να κάνει την Ουκρανία Δυτικό προπύργιο στα σύνορα της Ρωσίας.

Αυτή η στρατηγική περιλάμβανε δύο άλλα στοιχεία: να φέρει την Ουκρανία πιο κοντά στην Ε.Ε. και να την κάνει μια φιλοαμερικανική δημοκρατία.

Αυτές οι προσπάθειες πυροδότησαν τελικά εχθροπραξίες τον Φεβρουάριο του 2014, αφού μια εξέγερση (η οποία υποστηρίχθηκε από την Αμερική) ανάγκασε τον φιλορώσο πρόεδρο της Ουκρανίας, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, να εγκαταλείψει τη χώρα.
Σε απάντηση, η Ρωσία πήρε την Κριμαία από την Ουκρανία και βοήθησε να πυροδοτήσει έναν εμφύλιο πόλεμο που ξέσπασε στην περιοχή του Ντονμπάς της Ανατολικής Ουκρανίας.

Η επόμενη μεγάλη αντιπαράθεση ήρθε τον Δεκέμβριο του 2021 και οδήγησε απευθείας στον σημερινό πόλεμο. Η κύρια αιτία ήταν ότι η Ουκρανία γινόταν de facto μέλος του ΝΑΤΟ. Η διαδικασία ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2017, όταν η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε να πουλήσει στο Κίεβο «αμυντικά όπλα».

Άλλες χώρες του ΝΑΤΟ μπήκαν στο «παιχνίδι», στέλνοντας όπλα στην Ουκρανία, εκπαιδεύοντας τις ένοπλες δυνάμεις της και επιτρέποντάς της να συμμετάσχει σε κοινές αεροπορικές και ναυτικές ασκήσεις.

Τον Ιούλιο του 2021, η Ουκρανία και η Αμερική συνδιοργάνωσαν μια μεγάλη ναυτική άσκηση στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, στην οποία συμμετείχαν ναυτικά από 32 χώρες. Η επιχείρηση Sea Breeze σχεδόν προκάλεσε τη Ρωσία να πυροβολήσει ένα βρετανικό ναυτικό αντιτορπιλικό που εσκεμμένα εισήλθε στα χωρικά της ύδατα.

Οι δεσμοί μεταξύ Ουκρανίας και Αμερικής συνέχισαν να αυξάνονται υπό την κυβέρνηση Μπάιντεν.

Αυτή η δέσμευση αντικατοπτρίζεται σε ένα σημαντικό έγγραφο -τον «Χάρτη ΗΠΑ - Ουκρανίας για τη Στρατηγική Συνεργασία»- που υπογράφηκε τον Νοέμβριο από τον Άντονι Μπλίνκεν, υπουργό Εξωτερικών της Αμερικής, και τον Ντμίτρο Κουλέμπα, τον Ουκρανό ομόλογό του.

Ο στόχος ήταν να «υπογραμμιστεί η δέσμευση για την εφαρμογή από την Ουκρανία των βαθιών και περιεκτικών μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την πλήρη ενσωμάτωση στους ευρωπαϊκούς και ευρωατλαντικούς θεσμούς».

Το έγγραφο βασίζεται ρητά στις «δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν για την ενίσχυση της Ουκρανίας - ΗΠΑ. Και της στρατηγικής συνεργασίας των Προέδρων Ζελένσκι και Μπάιντεν» και τονίζει επίσης ότι οι δύο χώρες θα καθοδηγούνται από τη «Διακήρυξη της Συνόδου Κορυφής του Βουκουρεστίου 2008».

Όπως ήταν αναμενόμενο, η Μόσχα βρήκε αυτή την εξελισσόμενη δικασία αφόρητη και άρχισε να κινητοποιεί τον στρατό της στα σύνορα της Ουκρανίας την περασμένη άνοιξη για να στείλει μήνυμα αποφασιστικότητας στην Ουάσιγκτον.

Αλλά αυτό δεν είχε κανένα αποτέλεσμα, καθώς η κυβέρνηση Μπάιντεν συνέχισε να προσεγγίζει την Ουκρανία. Αυτό οδήγησε τη Ρωσία να επισπεύσει μια πλήρη διπλωματική αντιπαράθεση τον περασμένο Δεκέμβριο.

Όπως είπε ο Σεργκέι Λαβρόφ, υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας: «Φτάσαμε στο σημείο βρασμού μας». Η Ρωσία ζήτησε γραπτή εγγύηση ότι η Ουκρανία δεν θα γίνει ποτέ μέρος του ΝΑΤΟ και ότι η συμμαχία θα αφαιρέσει τα στρατιωτικά μέσα που είχε αναπτύξει στην Ανατολική Ευρώπη από το 1997.

Οι διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν απέτυχαν, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, κ. Μπλίνκεν, κατέστησε σαφές πως: «Δεν υπάρχει καμία αλλαγή. Δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή».

Ένα μήνα αργότερα ο κ. Πούτιν ξεκίνησε μια εισβολή στην Ουκρανία για να εξαλείψει την απειλή που είδε από το ΝΑΤΟ.

Αυτή η ερμηνεία των γεγονότων έρχεται σε αντίθεση με την επικρατούσα αντίληψη στη Δύση, η οποία απεικονίζει την επέκταση του ΝΑΤΟ ως άσχετη με την κρίση της Ουκρανίας, κατηγορώντας αντ' αυτού τους επεκτατικούς στόχους του κ. Πούτιν.

Σύμφωνα με πρόσφατο έγγραφο του ΝΑΤΟ που στάλθηκε στους Ρώσους ηγέτες, «Το ΝΑΤΟ είναι μια αμυντική Συμμαχία και δεν αποτελεί απειλή για τη Ρωσία».

Τα στοιχεία όμως που έχουμε στη διάθεσή μας, έρχονται σε αντίθεση με αυτούς τους ισχυρισμούς.

Καταρχάς, το θέμα δεν είναι ποιος είναι ο σκοπός ή οι προθέσεις του ΝΑΤΟ και το τι λένε οι δυτικοί ηγέτες, γιατί πολύ απλά έτσι βλέπει η Μόσχα τις ενέργειες του ΝΑΤΟ.

Ο κ. Πούτιν σίγουρα γνωρίζει ότι το κόστος της κατάκτησης και της κατάληψης εδαφών μεγάλης έκτασης στην Ανατολική Ευρώπη θα ήταν απαγορευτικό για τη Ρωσία.

Όπως είχε πει κάποτε, «Όποιος δεν του λείπει η Σοβιετική Ένωση δεν έχει καρδιά. Όποιος το θέλει πίσω δεν έχει μυαλό».

Επιπλέον, οι Ρώσοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής -συμπεριλαμβανομένου του κ. Πούτιν- δεν έχουν πει σχεδόν τίποτα για την κατάκτηση νέων εδαφών για την αναδημιουργία της Σοβιετικής Ένωσης ή την οικοδόμηση μιας μεγαλύτερης Ρωσίας.

Αντίθετα, από τη σύνοδο κορυφής του Βουκουρεστίου το 2008, οι Ρώσοι ηγέτες έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι θεωρούν την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ ως «υπαρξιακή απειλή» που πρέπει να αποτραπεί. Όπως σημείωσε ο κ. Λαβρόφ τον Ιανουάριο, «το κλειδί για όλα είναι η εγγύηση ότι το ΝΑΤΟ δεν θα επεκταθεί προς τα ανατολικά».

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δυτικοί ηγέτες σπάνια περιέγραφαν τη Ρωσία ως στρατιωτική απειλή για την Ευρώπη πριν από το 2014. Όπως σημειώνει ο πρώην πρεσβευτής της Αμερικής στη Μόσχα, Μάικλ ΜακΦόλ, «η κατάληψη της Κριμαίας από τον κ. Πούτιν δεν σχεδιαζόταν για πολύ. Ήταν μια παρορμητική κίνηση ως απάντηση στο πραξικόπημα που ανέτρεψε τον φιλορώσο ηγέτη της Ουκρανίας».

Στην πραγματικότητα, μέχρι τότε, η επέκταση του ΝΑΤΟ είχε στόχο να μετατρέψει όλη την Ευρώπη σε μια γιγάντια ζώνη, που δεν περιείχε μια «επικίνδυνη Ρωσία».

Μόλις ξεκίνησε η κρίση, ωστόσο, οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι πολιτικοί δεν μπορούσαν να παραδεχτούν ότι την προκάλεσαν προσπαθώντας να ενσωματώσουν την Ουκρανία στη Δύση.

Δήλωσαν ότι η πραγματική πηγή του προβλήματος ήταν ο ρεβανσισμός της Ρωσίας και η επιθυμία της να κυριαρχήσει, αν όχι να κατακτήσει την Ουκρανία.

Η ανάλυσή μου για τα αίτια της σύγκρουσης δεν μπορεί να είναι αμφιλεγόμενη, δεδομένου ότι πολλοί εξέχοντες Αμερικανοί ειδικοί στην εξωτερική πολιτική έχουν προειδοποιήσει κατά της επέκτασης του ΝΑΤΟ από τα τέλη της δεκαετίας του 1990.

Ο υπουργός Άμυνας της Αμερικής την εποχή της συνόδου του Βουκουρεστίου, Ρόμπερτ Γκέιτς, αναγνώρισε ότι «η προσπάθεια να φέρεις τη Γεωργία και την Ουκρανία στο ΝΑΤΟ ήταν πραγματικά υπερβολική».

Πράγματι, σε εκείνη τη σύνοδο κορυφής, τόσο η γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, όσο και ο Γάλλος πρόεδρος, Νικολά Σαρκοζί, ήταν αντίθετοι στην προώθηση της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, επειδή φοβήθηκαν ότι θα εξοργίσει τη Ρωσία.

Το συμπέρασμα της ανάλυσής μου είναι ότι βρισκόμαστε σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση και η Δυτική πολιτική επιδεινώνει αυτούς τους κινδύνους.

Για τη Ρωσία, αυτό που συμβαίνει στην Ουκρανία δεν έχει να κάνει με την ανατροπή των αυτοκρατορικών τους φιλοδοξιών. Πρόκειται για την αντιμετώπιση αυτού που θεωρούν ως άμεση απειλή για το μέλλον της Ρωσίας.

Ο κ. Πούτιν μπορεί να εκτίμησε λανθασμένα τις στρατιωτικές δυνατότητες της Ρωσίας, την αποτελεσματικότητα της ουκρανικής αντίστασης και το εύρος και την ταχύτητα της Δυτικής απάντησης, αλλά δεν πρέπει ποτέ να υποτιμάται πόσο αδίστακτες μπορεί να είναι οι μεγάλες δυνάμεις όταν πιστεύουν ότι βρίσκονται σε δεινή θέση.

Η Αμερική και οι σύμμαχοί της, ωστόσο, ελπίζουν να επιφέρουν μια ταπεινωτική ήττα για τον κ. Πούτιν και ίσως ακόμη και να πυροδοτήσουν την απομάκρυνσή του.

Αυξάνουν τη βοήθεια προς την Ουκρανία ενώ χρησιμοποιούν οικονομικές κυρώσεις για να επιβάλλουν μαζικές τιμωρίες στη Ρωσία, ένα βήμα που ο Πούτιν θεωρεί τώρα ως «παρόμοιο με την κήρυξη πολέμου».

Η Αμερική και οι σύμμαχοί της μπορεί να είναι σε θέση να αποτρέψουν μια ρωσική νίκη στην Ουκρανία, αλλά η χώρα θα υποστεί σοβαρή ζημιά, αν δεν διαμελιστεί. Επιπλέον, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος κλιμάκωσης πέρα ​​από την Ουκρανία, για να μην αναφέρουμε τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου.

Εάν η Δύση όχι μόνο εμποδίζει τη Μόσχα στα πεδία μάχης της Ουκρανίας, αλλά κάνει επίσης σοβαρή, μόνιμη ζημιά στη ρωσική οικονομία, στην πραγματικότητα ωθεί μια μεγάλη δύναμη στο χείλος του γκρεμού.

Ο κ. Πούτιν μπορεί στη συνέχεια να στραφεί στα πυρηνικά όπλα. Σε αυτό το σημείο είναι αδύνατο να γνωρίζουμε τους όρους με τους οποίους θα διευθετηθεί αυτή η σύγκρουση. Αλλά, εάν δεν καταλάβουμε τη βαθιά αιτία του, δεν θα μπορέσουμε να το τερματίσουμε προτού η Ουκρανία καταρρεύσει και το ΝΑΤΟ καταλήξει σε πόλεμο με τη Ρωσία.

Ακολουθήστε το 20/20 Magazine στο Google News, στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
ΠΡΟΒΟΛΗ
ΠΡΟΒΟΛΗ